bovenbalk
 Groenraad Amstelveen

logo picture

naar beveiligde website

Kennismiddag op 15 november 2018


Presentatie Max Klasberg: Sluiten wonen en natuur elkaar uit?

Max Klasberg is senior adviseur ecologie en natuurwetgeving bij Arcadis. Max start met de vraagstelling: Wat is natuur. Hierover bestaan de meest uiteenlopende meningen. Met een aantal stellingen onderbouwt Max het belang van zorgen voor (bedreigde) diersoorten in een bebouwde omgeving. De gemeente kan met een ‘soortmanagementplan’ hier invulling aan geven. Hij benoemt een aantal relevante gebouw-bewonende diersoorten, waar zij in een gebouw kunnen leven en broeden, en de daarbij behorende richtlijnen. Impact hebben vooral renovatie en isolatie van woningen en gebouwen. Een soortmanagementplan kan voorkomen dat bedreigde diersoorten hierdoor worden verdreven en dat pand eigenaren juridisch worden aangesproken op (onbewuste) overtreding van de richtlijnen. Het plan gaat niet alleen over individuele panden en dieren, maar over regio’s en dierpopulaties die belangrijk zijn voor de soort. Max presenteert aan de hand van een project bij de gemeente Hilversum wat nodig is om tot en soortenmanagementplan te komen en wat de effecten daarvan zijn.

Presentatie Kasper Spaan: Hoe betrek je zoveel mogelijk maatschappelijke groeperingen bij je doelstellingen.

Kasper Spaan is adviseur klimaatadaptatie bij Waternet. Waternet is een samenwerking van de gemeente Amsterdam en het waterschap Amstel, Gooi en Vecht. Een VN studie wijst uit dat in Nederland het Watermanagement en Governance op hoog niveau staan maar dat het waterbewustzijn bij bewoners en belanghebbenden gebrekkig is. En dat terwijl de diverse klimaatstudies aangeven dat wateroverlast op termijn reële problemen zal opleveren. Een stresstest laat zien dat ook Amsterdam kwetsbaar is voor een extreme hoosbui. Kasper benoemt een aantal plannen en initiatieven om te komen tot een veilige leefomgeving. Hierbij zijn vele organisaties betrokken, zowel overheid, privaat als publiek. Amsterdam Rainproof is een van de programma’s. Vanuit een platformnetwerk aanpak werkt men aan het hoofddoel: het mainstreamen van het rainproof denken en doen in zowel het publieke als het private domein. Middels community management wordt het hele netwerk van rainproof partners ingeschakeld en betrokken. Dit is geen eenmalige actie, maar kent ook een beheerfase. Kasper gaat verder in op het programma met vele voorbeelden, ook van wat bewoners zelf kunnen doen. Zie de presentatie en www.rainproof.nl.

Presentatie Karin van Hoof: Wat betekent de visie van de provincie voor de keuzes die gemaakt moeten worden in de gemeenten?

Karin van Hoof is beleidsadviseur groen bij de provincie Noor Holland. Groen Kapitaal is de omgevingsvisie van de provincie inzake de keuzes die gemeenten moeten maken. Inspiratie voor Groen Kapitaal is “De droom van de stichting Ark. Aanleiding is de enorme afname van de biodiversiteit en de gevolgen van de klimaatveranderingen die ons staan te wachten. De Ontwerp Omgevingsvisie NH2050 wordt19 november in de Provinciale Staten behandeld. De visie heeft als onderwerp de algemene leefomgevingskwaliteit: een gezonde en veilige leefomgeving met oog voor klimaatadaptie, natuurinclusief en landschap. Ook binnenstedelijk. Het programma brengt de volgende opgaven bij elkaar:
- Groenspoor: Groen-sociaal, insteek participatie
- Natuurinclusieve landbouw
- Infranatuur: Groenblauw netwerk/ ecologische verbindingen langs infra
- Natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen: Rainproof
- En andere.
Bij het programma hoort ook een toolbox voor de gemeenten. Taalstrategie heeft voor groen een aantal bruikbare frames benoemd.

Discussie met als thema: Welke betekenis hebben de drie lezingen voor het natuurbeleid in de gemeente Amstelveen?

Tijdens de discussie kwamen een drietal onderwerpen naar voren:
- Voor groencompensatie voor de A9 kan ook worden gedacht aan:
    o Burgergroen.
    o Compensatie in kwaliteit, niet ieder stuk
    groen is ‘evenveel waard’.
    o Opkopen terreinen met oude kassen.
- Is het een idee om de kapvergunning weer in te voeren.
- De natuur een stem geven: uitgaan van het verhaal waarbij ook de natuur zijn eigen verhaal vertelt.

Kennismiddag over biodiversiteit in Amstelveen

De Groenraad Amstelveen heeft onlangs een themamiddag op boerderij Elsenhove gehouden over biodiversiteit in de gemeente Amstelveen. Drie sprekers gingen in op de problematiek van de biodiversiteit in de bebouwde kom en van het agrarisch ommeland, en hoe dit op te lossen. Mogelijkheden werden bediscussieerd door vertegenwoordigers van de gemeente Amstelveen, GroenLinks Amstelveen, CDA Amstelveen, VVD Amstelveen, Imkervereniging Amstelveen, IVN Amstelveen, Tuinvereniging Langs de Akker, Groei en Bloei Aalsmeer, AGV, Waternet, Gierzwaluwbescherming Nederland, Agrarische Natuurvereniging de Amstel, Groenraad, gemeente Tilburg en Nextcity.

De biodiverse stad in de toekomst

Mathias Lehner, architect binnen platform Nextcity, startte de middag met een verhaal over biodiversiteit in de stad en het belang daarvan. Bomen bieden bijvoorbeeld schaduw om het hitte-eiland effect van de stad tegen te gaan, houden water vast en leveren zuurstof. De natuur levert producten als voedsel, medicijnen, bouwmateriaal. En stilte, geluiden, kleuren, licht en geuren. Het beste is om niet achteraf, maar al vroeg in het ontwerpstadium na te denken over integreren van flora en fauna in een gebouw. Mathias ging in zijn presentatie in op de 6 ontwerpdisciplines om biodiversiteit in de stad te vergroten. Een van deze disciplines is het leggen van verbindingen, denk aan een eenvoudig touw als eekhoornbruggetje. Hij liet verschillende voorbeelden zien van oplossingen om meer natuur in de stad te brengen, uit binnen- en buitenland. Op landelijk niveau is natuurinclusief bouwen opgenomen in de bouwagenda. Diverse gemeenten zijn daar nu mee aan slag.

Biodiversiteit in Tilburg

Mischa Cillessen, stadsecoloog in Tilburg, liet in zijn presentatie zien hoe Tilburg aan de slag is met natuurinclusief bouwen. Er worden veel gebouwen gesloopt of verbouwd, en dat vereist veel onderzoek naar aanwezigheid van beschermde soorten. Om af te zijn van veel kleine onderzoeken heeft Tilburg een soortenmanagementplan (SMP) opgezet. In een groot onderzoek werd de aanwezigheid van huismussen, gierzwaluwen en 5 soorten vleermuizen bepaald en vastgesteld wat de foerageergebieden waren. Daarna werd bepaald wat het optimale leefgebied was en welke nestgelegenheid er in de verschillende woningen zou moeten komen. Er zijn gestandaardiseerde ecologische factsheets per wijk gemaakt met een ecologisch werkprotocol, die worden overhandigd aan de ontwikkelaars. Die hoeven dus geen onderzoek meer te doen, behalve onder bijzondere omstandigheden zoals het broedseizoen. Daarna worden gemonitord of de nestgelegenheid ook daadwerkelijk gebruikt wordt.

Weidevogelboulevard in de Bovenkerkerpolder

Mark Kuiper, adviseur van de Agrarische Natuurvereniging de Amstel, zoomde in in zijn presentatie in op een plan om de argusvlinder weer terug te krijgen in de Bovenkerkerpolder. Ze zitten er nog wel, dankzij het extensieve beheer van een groot deel van de polder, maar het kan beter. De argusvlinder is speciaal omdat hij nogal wat eisen heeft: de rupsen zitten op grassen, in de periode van augustus tot mei. In de periode mag er dus niet gemaaid worden. Bloemen zijn de bron van nectar en hij zit graag op kale stukjes grond. Daarnaast heeft de vlinder graag houten hekken om de eitjes op af te zetten. Mark meldde ook dat volgend jaar in Ouderkerk een melkfabriek gaat draaien op melk van boeren uit Amstelland. Dat zal worden verkocht als Amstelland zuivel. Het idee is dat deze duurder is dan standaard zuivel en dat de winst geïnvesteerd wordt in weidevogels. Voor de boer betekent dit dat hij meer gaat verdienen met kruidenrijk grasveld dan met “groen asfalt”. Friesland Campina is zeer geïnteresseerd in het project, vanwege het gebruik van streekproducten. Dat kan ook elders opgezet worden.

Er is een uitgebreid verslag beschikbaar.

Kennismiddag over een klimaatbestendig Amstelveen

De Groenraad Amstelveen heeft onlangs een themamiddag op boerderij Elsenhove gehouden over biodiversiteit in de gemeente Amstelveen. Er werd gediscussieerd over het thema: zijn er kansen om de toenemende input van regenwater te gebruiken voor een nog aantrekkelijkere woonomgeving met een mooie biodiversiteit? Hoe hier te komen werd bediscussieerd door onder meer vertegenwoordigers van de gemeente Amstelveen, GroenLinks Amstelveen, Groenraad, Imkervereniging Amstelveen, IVN Amstelveen, Waternet, en Tuinvereniging Langs de Akker.

Tegels er uit, planten er in

Wethouder Bot startte de middag met een pleidooi voor groene daken. De gemeente heeft daar een subsidieregeling voor in het leven geroepen die 5 jaar zal lopen. Op deze manier hoopt de gemeente dat er meer regenwater gebufferd wordt terwijl deze daken tegelijkertijd bijdragen aan een groen Amstelveen. Een mooi voorbeeld van een groen dak zijn de schooltuinen op het dak van de Roelof Venemaschool, zie foto. Daarna vertelde Annemarie Kok, zelfstandig adviseur, over de actie Steenbreek in Haarlem. De landelijke actie Steenbreek is bedoeld om mensen te stimuleren om hun tuin te vergroenen. De afgelopen 10 jaar zijn tuinen meer en meer versteend, met als gevolg dat bij hoosbuien het water geen kant op kan. Rioolsystemen kunnen de grote hoeveelheden water niet verwerken. En de biodiversiteit neemt af. Haarlem is een van de gemeentes die zich bij Steenbreek heeft aangesloten. Om mensen te stimuleren om tegels uit hun tuin te verwijderen werden tuinworkshops en voortuinexcursies georganiseerd, en waren er evenementen waar mensen gratis tuinadvies konden krijgen van tuinontwerpers. Hier werd weer over gepubliceerd in lokale media en op een speciale website. De resultaten waren zo succesvol dat een NME medewerker van de gemeente hier drie dagen in de week mee verder gaat.

Klimaatbestendig Amstelveen

Daarna ging Kasper Spaan, adviseur bij Waternet, in op het programma Rainproof Amsterdam. Doel is om Amsterdam bestendig te maken tegen de steeds vaker voorkomende hoosbuien en het regenwater beter te benutten. Een wolkbreuk in 2014, die straten, souterrains, stations, en een deel van de A10 onder water zette, maakte de urgentie zichtbaar. Kasper liet voorbeelden zien van de vele maatregelen die in Amsterdam getroffen zijn: het verlaagd voorplein van het De Mirandabad, dat zich kan vullen met water bij extreme regenval, de Zuidelijke wandelweg met een watervertragende groenstrook en het Polderdak Zuid-as, een groene daktuin die fungeert als waterberging. De overheid is slechts een van de deelnemers van Rainproof, want oplossingen vergen samenwerking door veel partijen, waaronder hoveniers, ontwerpers, vastgoedorganisaties, verzekeraars, woningbouwcorporaties en de tuinbranche. Er zijn al veel maatregelen uitgevoerd of in ontwikkeling, op het niveau van een dak, gebouw, tuin, straat, plein, buurt, en park. Kasper wil graag bekijken welke van deze instrumenten in andere gemeentes ingezet kunnen worden en biedt deze kennis aan aan de gemeente Amstelveen. Een van de maatregelen die Amstelveen al heeft genomen is de eis voor nieuwbouw om regenwater te verwerken op eigen terrein.

Waterlabel

De laatste spreker, adviseur Lieke Coppens, liet zien hoe het waterlabel werkt. Na invullen van informatie over de verschillende oppervlakken van je dak, verharde en onverharde delen van de tuin en type dakafvoer wordt je waterlabel berekend, net als het energielabel. Een label A betekent dat de woning en tuin hemelwater optimaal vasthouden tijdens een hevige hoosbui. Een label G staat aan de andere kant en betekent dat het hemelwater direct wordt afgevoerd via het riool. Een voorbeeld hiervan is een woning met een volledig betegelde tuin. Als je je bedenkt dat 50% van de gemeentegrond in particuliere handen is, dan heb je met je tuinvoorkeur als bewoner veel invloed op het voorkomen van wateroverlast in de straat en in je huis. Het waterlabel is nog in ontwikkeling en er wordt mee geëxperimenteerd in steden als Den Haag, Rotterdam en Amsterdam. In Amstelveen zijn slechts enkele labels berekend. Wanneer echter meer straten, wijken of buurten hun waterlabel invullen, krijgen burgers en gemeente eerder zicht op waar zich wateroverlast kan voordoen en wat je hieraan met elkaar kunt doen. Als je je waterlabel op https://waterlabel.sandbox.lizard.net laat berekenen, krijg je meteen tips om je label te verbeteren. Die vind je vervolgens weer op de website van Amsterdam Rainproof.

Zo was de kennisuitwisseling niet alleen een inspirerende bijeenkomst voor gemeentelijke vertegenwoordigers en organisaties, ook de sprekers hadden elkaar in de discussietijd veel te vertellen. Die bleef echter kort maar krachtig, want zware regenbuien en windstoten kondigden zich aan en iedereen hoopte op tijd veilig thuis te komen.

Het verslag vindt u hier.

Schooltuintjes op dak van Roelof Venemaschool (foto: Groenraad)Schooltuintjes op het dak van de Roelof Venemaschool (foto: Groenraad)

Uitwisseling van kennis over het verbeteren van de waterkwaliteit

De Groenraad Amstelveen organiseerde in november 2015 een kennisuitwisselingsmiddag over biodiversiteit in het binnen- en buitengebied van de gemeente Amstelveen. Er werd gediscussieerd over de vraag hoe de kwaliteit en de biodiversiteit van het (park)water in Amstelveen vergroot kunnen worden. Aanwezig waren vertegenwoordigers van de gemeente Amstelveen, Amsterdamse Hengelsport Vereniging, CDA Amstelveen, Groengebied Amstelland, GroenLinks Amstelveen, Groenraad, Hoogheemraadschap Rijnland, Imkervereniging Amstelveen, IVN Amstelveen, Keizer Karel College, Recreatieschap Noord-Holland, Waternet, waterschap Amstel, Gooi en Vecht en Ykema tuin en landschapsarchitectuur.

Geïntegreerd samenwerken

Na de openingsspeech van wethouder Bot startte de middag met een presentatie door Kees Ykema, zelfstandig adviseur. Hij vertelde over de innovatieve werkwijze van het project Haalbaarheidsonderzoek doorvaarbaarheid Goudse binnenstad. In het project is op een nieuwe manier samengewerkt tussen werelden die traditioneel separaat opereren. Door geïntegreerd te werken is de samenhang van het watersysteem voor iedereen duidelijk geworden en hebben de partijen om de tafel hebben begrip gekregen voor elkaars standpunten. Dat kostte wel tijd. Hoe concreter men werd hoe meer de belangen ogenschijnlijk tegenover elkaar kwamen te staan. Het hoogheemraadschap Rijnland heeft meer aandacht gekregen voor cultuurhistorie, er wordt niet alleen meer naar veiligheid gekeken. Als resultaat van het project zijn veel kunstwerken gerestaureerd, is de waterkwaliteit verbeterd en kun je nu met een behoorlijke sloep door de grachten varen.

Waterkwaliteit

Daarna ging Maarten Ouboter, onderzoeker bij Waternet in op de waterkwaliteit in Amstelland en de Amstelveense parken. Aan de hand van veel kaartmateriaal kon hij laten zien dat de waterkwaliteit door veel processen wordt beïnvloed. Bij droog weer is brakkig water uit de polder groot Mijdrecht de enige bron van water in het gebied. Daardoor heeft Amstelland een brakkige waterkwaliteit. De waterkwaliteit van de wateren in Amstelveen is nog niet goed, maar is de afgelopen jaren wel beter geworden dankzij de nieuwe waterzuiveringsinstallatie in Amsterdam. Maarten ziet een collectieve uitdaging om te bepalen welke stappen gezet moeten worden om de waterkwaliteit en daarmee ook de biodiversiteit te verbeteren. De presentatie riep veel discussie op, bijvoorbeeld over bladval van de bomen langs de Amstelveense sloten en grachten. Tussendoor en na afloop werden diverse nieuwe contacten gelegd. De Groenraad hoopt dat er na deze middag snel voorstellen en maatregelen komen om de waterkwaliteit in de Amstelveense parkwateren te verbeteren.

Het verslag vindt u hier.

De verslagen van de kennisuitwisseling van 2014 en 2013 zijn ook beschikbaar.

waterlelies

De verslagen van de kennisuitwisseling van 2014 en 2013 zijn ook beschikbaar.